×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true

ویژه های خبری

true
    امروز  یکشنبه - ۲۹ فروردین - ۱۴۰۰  
true
true
امارت مسکونی والی ایلام میزبان گردشگران نوروزی است

عبدالمالک شنبه‌زاده در گفتگویی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی تیتر آخر اظهار داشت: ابلام در دوره های مختلف جزء قلمرو حکومتهای ماد، پارس، اشکانی و ساسانی بوده است. در دوره ساسانیان جزء سرزمین پهله بوده، پهله یکی از ایالتهای بزرگ ساسانی و از آخرین فرماندهانی که در این ناحیه در دوره ساسانی فرمانروایی کرده است هرمزان است که در سال ۵۶۰ میلادی توسط اعراب از بین رفت.

وی افزود: بعد از اسلام و تصرف بیشتر مناطق ایران از جمله ایلام کنونی دولت صفاریان در سال ۲۶۱ هجری قمری توسط یعقوب لیث صفاری تاسیس شد. او توانست در سال ۲۶۴ هجری قمری خوزستان و ایلام(ایالت ماسبذان) را به تصرف خود دراورد. بعد از یعقوب لیث حکومت به برادرش رسید و تا سال ۲۸۸ هجری قمری بر بیشتر مناطق ایران حکومت کرد و در سال ۲۸۹ توسط اسماعیل سامانی شکست خورده و دولت صفاریان سقوط کرد.

وی ادامه داد: از جمله دولت هایی که بر ایلام و غرب کشور حکومت کرده اند دولت آل حسنویه بوده که در سال ۳۱۸ هجری قمری تا سال ۴۰۶ هجری قمری توسط حسین کرد برزکانی بر مناطق(دینور- کردستان- همدان و ماسبذان(ایلام کنونی) حکومت کرده است. بعد از دولت حسنویه دولت بنی عیار که از نوادگان دولت حسنویه بودند توانستند نزدیک به ۱۰۰ سال بر قسمت عمده غرب کشور (کرمانشاه- ایلام و لرستان) حکومت کنند تا اینکه در سال ۵۷۰ هجری قمری توسط اتابکان لر خورشیدی (شجاع الدین خورشیدی) سقوط کردند.

این مسئول اضافه کرد: اتابکان لر از سال ۵۷۰ تا ۱۰۰۶ هجری قمری بر این مناطق حکومت کردند تا اینکه در سال ۱۰۰۶ هجری قمری توسط شاه عباس صفوی از بین رفتند. شاه عباس آخرین اتابک لر به نام شاهوردی خان را در منطقه کبیر کوه ایلام اسیر و او را به قتل رساند. شاهوردی خان از کسانی بود که بارها علیه شاه عباس صفوی شورش کرد.

شنبه زاده تصریح کرد: شاه عباس صفوی حسین خان پسر منصور را که پسر عمه شاهوردی خان اتابک بود به دلیل توانایی هایش و رضایتی که از وی داشت بعنوان والی انتخاب کرد و دوره والی گری در این مناطق شروع شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت: (برخی از نویسندگان مانند- کرزن و رزم آرا – معتقدند که حسین خان والی پسر منصور و منصور پسر زهیر از طایفه ربیعه بغداد بودند که وارد دولت اتابکان لر شده بودند و اصالتاً عرب و از سادات می باشند. ولی برخی دیگر مانند حمداله مستوفی-اسکندر منشی و منجم یزدی معتقدند که والیان لر بوده و از طایفه سلورزی لرستان در نزدیکی کوهدشت می باشند.)

وی ادامه داد: والیان نزدیک به ۳۴۲ سال از سال ۱۰۰۶ هجری قمری تا سال ۱۳۴۷ هجری قمری برابر با سال ۱۳۰۷ هجری شمسی بر منطقه پشت کوه (ایلام کنونی) و پیشکوه (لرستان کنونی) حکومت کردند. که به ترتیب ذیل است.

حسین خان از سال(۱۰۰۶ تا ۱۰۴۰ هجری قمری) در زمان شاه عباس صفوی

شاهوردی خان از سال (۱۰۴۰تا ۱۰۵۰ هجری قمری) در زمان شاه صفی پسر شاه عباس

علی قلی بیگ ( از سال ۱۰۵۰ تا ۱۰۶۴ هجری قمری) در زمان شاه صفی

منوچهر خان از سال (۱۰۶۴ تا ۱۰۷۷ هجری قمری) در زمان شاه عباس دوم

حسین خان دوم در زمان شاه سلیمان صفوی  

شاهوردی خان دوم در زمان شاه سلطان حسین صفوی

علیمردان خان از سال (۱۱۳۵ تا ۱۱۵۱ هجری قمری) در زمان شاه سلطان حسین صفوی

اسماعیل خان از سال (۱۱۵۰ تا ۱۱۸۸ هجری قمری ) در زمان نادر شاه افشار و کریم خان زند

اسدخان در زمان زندیه و قاجاریه

حسن خان در زمان فتحعلیشاه قاجار

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت: با پادشاهی فتحعلیشاه قاجار پسرش محمد میرزا را بعنوان حاکم پیشکوه و کرمانشاه منصوب کرد و حکومت والیان از پیشکوه به پشتکوه منتقل شد. و علت آن کم کردن قدرت داخلی والیان و همچنین حفاظت از مرزهای غربی که در آن زمان مورد تجاوز حکومت عثمانی قرار میگرفت بود. این انتقال در سال ۱۲۲۱ هجری قمری صورت گرفت و حسن خان والی بهمراه تعداد زیادی از اطرافیان خود از پیشکوه به پشتکوه مهاجرت کرد . حسن خان تا سال ۱۲۵۵ هجری قمری بر منطقه پشتکوه حکومت کرد.

وی ادامه داد: بعد از حسن خان میان پسرانش ۱- علی خان۲- احمد خان ۳- حیدر خان بر سر جانشینی پدر اختلاف افتاد و در نهایت منطقه پشتکوه بین آنها تقسیم گردید.

علی خان در نواحی جنوب شرقی شامل: دهلران- دره شهر و آبدانان والی شد.

احمد خان در نواحی جنوب غربی شامل مهران و ملکشاهی والی شد.

حیدر خان در نواحی مرکزی و شمالی شامل ده بالا (در آن زمان نام ایلام کنونی ده بالا بوده است) و شیروان چرداول والی شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت: بعد از حیدر خان در یک دوره کوتاه عباس قلی خان پسر احمد خان والی شد ( در زمان ناصرالدین شاه قاجار) و بعد از عباس قلی خان حسین قلی خان پسر حیدر خان در سال ۱۲۷۴ تا ۱۳۱۷ هجری قمری بعنوان والی انتخاب شد.

وی ادامه داد: اویکی از والیان قدرتمند و سرشناس بود که توانست بیشتر شورشهای منطقه لرستان و خوزستان را سرکوب کند و در چند درگیری با عثمانی ها آنها را شکست دهد و به همین دلیل از طرف ناصرالدین شاه به وی لقب ابوقداره داده شد. در زمان حسین قلی خان نام ایلام که در آن زمان ده بالا بود به حسین آباد تغییر یافت او نزدیک به ۴۳ سال والی پشتکوه بود و در سال ۱۳۱۷ هجری قمری درگذشت.

این مسئول اضافه کرد: بعد از حسین قلی خان پسر بزرگش غلامرضا خان در سال ۱۳۱۸ هجری قمری بعنوان والی پشتکوه منصوب شد و از طرف حکومت قاجار تمامی القاب پدرش به وی اعطا گردید. غلامرضا خان ابوقداره تا سال ۱۳۰۷ هجری شمسی والی این منطقه بود که با روی کار آمدن رضا شاه پهلوی به عراق فرار کرد و بعد از ۱۲ سال در کشور عراق درگذشت و در قبرستان وادی السلام نجف و در کنار قبر پدرش حسین قلی خان دفن گردید.

شنبه زاده تصریح کرد: بعد از فرار غلامرضا خان پسرش علی قلی خان با جمع کردن تعداد زیادی از مردم حسین آباد ، ملکشاهی و مهران دست به شورش بر علیه رضا خان زد ولی سرکوب شد. غلامرضا خان دارای دو زن و ۱۴ پسر و ۱۲ دختر بود  یکی از زنهای او صائب عزالدوله نوه ناصرالدین شاه بود. سید جعفر اعرجی از نسب شناسان بنام دوره قاجاریه و داماد غلامرضاخان والی بود. او از سادات و نوادگان امام زاده علی صالح (خاص علی)می باشد.  

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت:  قلعه والی در سال ۱۳۲۶ هجری قمری برابر با سال ۱۲۸۳ هجری شمسی به دستور غلامرضا خان ابوقداره بر روی تپه چغا میرگ در زمینی به مساحت ۴۶۸۷ متر مربع و زیر بنای ۱۴۶۶ متر مربع به معماریت درویش علی کرمانشاهی و حجاری رضا قلی ساخته شده است. قلعه دارای ۲۳ اتاق ۶ زیرزمین و ۳ ورودی در ضلعهای جنوبی- شرقی و غربی و ۲ هشتی میباشد. این قلعه محل سکونت والی و خانواده او در فصول بهار و تابستان بوده است و در فصول سرد سال بهمراه خانواده و عمله خود به قلعه کنجانچم واقع در نزدیکی مهران مهاجرت میکرده است. قلعه های نظامی والی در محل کنونی فرمانداری ایلام واقع بود که تخریب شده است.

وی ادامه داد: با روی کار آمدن رضا شاه درسال ۱۳۱۴ هجری شمسی نام این منطقه از حسین آباد به ایلام تغییر یافت و در سال ۱۳۵۲ به استان تبدیل شد. این قلعه بعد از روی کار آمدن حکومت پهلوی در زمانهای مختلف کاربریهای متفاوتی داشته است بعنوان مثال در سال ۱۳۴۶ بعنوان اداره گمرک و دارایی از آن استفاده می شده است.

این مسئول اضافه کرد: بعد از انقلاب نیز که با جنگ تحمیلی همراه بود قلعه والی مورد بمب باران قرار گرفت و حدود ۶۰ درصد آن تخریب گردید که در سال ۱۳۶۹ با همت سازمان میراث فرهنگی و مرحوم خلیلیان با استفاده از معماران سنتی بازسازی و مرمت شد و تا سال ۱۳۸۵ بعنوان اداره میراث فرهنگی از آن استفاده میشد. و بعد از سال ۱۳۸۵ به موزه مردم شناسی تبدیل گردید.

شنبه زاده تصریح کرد: در این موزه آداب ، فرهنگ و رسم و رسوم استان ایلام به نمایش گذاشته شده است دارای چندین اتاق شامل- اتاق باورها- اقوام- مراسم عروسی- زندگی عشایری- خاندان والی- صنایع دستی- مراسم چمر و آسیاب آبی می باشد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت: در طول سالهای فعالیت موزه مردم شناسی کارهای مختلفی برای جذب  حد اکثری گردشگر انجام شده است. از جمله آنها ایجاد راهنمای مجازی موزه می باشد که با استفاده از اطلاعات و همچنین موسیقی و افکتهای جذاب این امکان را برای بازدید کننده بوجود آورده است بتواندبه راحتی تمام اطلاعات مربوط به موزه را با قرار گرفتن در فضای هر اتاق درک نماید و مثلا در اتاق زندگی عشایری خود را در فضای این زندگی احساس کند که این امر به گفته خود بازدید کنندگان جذابیت فراوانی برای آنها داشته است . موزه مردم شناسی ایلام یکی از معدود موزه های کشور است که مجهز به راهنمای مجازی است.

وی ادامه داد: این موزه در طول سال بدون تعطیلی بغیر از ایام سوگواری از ساعت ۸ صبح تا ۲۰عصر در نیمه اول سال و در نیمه دوم نیز از ساعت ۸ صبح تا ۶ عصر در خدمت بازدیدکنندگان محترم می باشد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان ایلام گفت: در ایام نوروز نیز با توجه به حضور گسترده بازدیدکنندگان فعالیتهای گوناگونی در این محل برای جذب بیشتر گردشگران انجام میگیرد. از جمله برپایی سیاه چادر ها و نمایشگاه صنایع دستی در حیاط قلعه و برگزاری جشنها و برنامه های گوناگون مانند اجرای موسیقی ، نمایش ، مسابقه ، نقاشی کودکان و…. در خود موزه انجام میگیرد که سعی می شود لحظات خاطره انگیزی برای بازدیدکنندگان بوجود بیاید.

 انتهای پیام/

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true